Bilim ve Sağlık

Squalene nedir?

* Squalene doğal bir madde olup bitkilerde, hayvanlarda ve insanlarda bulunmaktadır. İnsan karaciğerinde yapılmakta ve kan dolaşımında bulunmaktadır.

* Squalene aynı zamanda bazı gıdalarda, kozmetik ürünlerinde, tıbbi tedavi ve sağlık ürünlerinde de bulunmaktadır.

* Squalene ticari olarak balık yağından özellikle köpek balığı karaciğerinden üretilmektedir. Bu kaynaklardan pürifiye edilen squalene ilaç sanayi ve aşılarda kullanılmaktadır.

Aşılarda squalene var mıdır?

* 1997 yılından beri her dozunda 10 mg squalene içeren bir influenza aşısı (FLUAD, Chiron) çeşitli Avrupa ülkelerinde sağlık otoriteleri tarafından onaylanmış olarak kullanılmaktadır. Squalene emülsiyon olarak bulunmakta ve aşının immünojenitesinin arttırmak için kullanılmaktadır.

* Pandemik grip ve sıtma aşıları dahil bazı deneysel aşılarda da squalene kullanılmıştır.

Aşılara squalene neden eklenmektedir?

Hamilelere özel aşı

Sağlık Bakanlığı Türkiye'ye aşı temin edecek firmalardan biriyle yaklaşık 1 milyon doz ''Adjuvansız aşı'' alınması konusunda sözleşme imzaladı. Anlaşmaya göre, söz konusu aşıların Aralık ayında Türkiye'de olması bekleniyor.

Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi (RSHM) Başkanı Doç. Dr. Mustafa Ertek, gebeliğinin özellikle son 3 ayındakilerde domuz gribinin risk yarattığını belirtti.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ile Avrupa Hastalıkları Önleme ve Kontrol Merkezi'nin gebelere de adjuvan içeren aşı uygulanabileceğini bildirdiğini kaydeden Ertek, ''Bu tür konularda karar hekime bırakılıyor, ancak gebelere mümkün olduğunca hiçbir kimyasal ve biyolojik madde verilmemesi gerekiyor. Bu nedenle gebelere adjuvansız aşı uygulanmasına karar verildi'' diye konuştu.

Adjuvan nedir?

Aşının bağışıklık yapma gücünü artıran madde ''Adjuvan'' olarak adlandırılıyor. Türkiye'de uygulanacak aşılar adjuvan olarak ''skualen'' maddesi içeriyor.

Aşı adjuvanla birlikte yapılınca bağışıklık kazanma potansiyeli daha çok artıyor. Bazı ülkelerde söz konusu maddenin özellikle hamilelerde yan etkilere neden olduğu iddiaları gündeme getiriliyor.