Bilim ve Sağlık

Baş ağrıları toplumda ne sıklıkta görülmektedir?

Baş ağrısı toplumda en sık görülen şikâyetlerin başında gelir. Baş ağrısı şikâyeti olanların oranı toplumda yüzde 90’lara ulaşır. Tüm baş ağrılarının yüzde 90’ını ise migren ve gerilim tipi baş ağrıları oluşturur.

Baş ağrılarının kaç tipi var?

Uluslararası Baş ağrısı Derneği baş ağrılarını 14 ana grup ve yüzlerce alt grup olarak sınıflandırmıştır. Doğrudan doğruya baş ağrısı tablosuyla ortaya çıkan, başka bir hastalıkla ilişkisi olmayan baş ağrıları primer baş ağrılarıdır. Bunlar migren, gerilim tipi ve küme baş ağrılarıdır. Sekonder baş ağrıları ise yüzde 10 oranında görülen, nedeni belli bir hastalığa bağlı olarak, beyin damar hastalıkları, sinir sistemi hastalıkları, beyin tümörleri, göz hastalıkları, sinüzit, menenjit gibi hastalıkların seyri sırasında ortaya çıkan baş ağrılarıdır.

A) Migren

Baş ağrısıyla karekterize en sık karşılaşılan hastalıklardan olan migren son yıllarda çok fazla ilgi uyandırmaktadır.

1) Etiyoloji: Migrenin nedeni bilinmemektedir ancak, bazı tetkileyiciler sıkça gözlemlenmiştir.

- Hastaların çoğunun ailede migren öyküsü vardır.

Nöropatik ağrı, periferik veya santral sinir sisteminin bir kısmının zedelenmesi, fonksiyonun bozulması veya uyarılabilirliğinin değişmesi ile ilgili bir ağrıdır. Nöropatik ağrı hasardan veya oluşan hasarın şiddetinden bağımsız olarak devam edebilir ve hatta haftalar, aylar, yıllar içinde şiddetlenebilir. Bu durum nosiseptif ağrıdan çok farklıdır çünkü nosiseptif ağrı uyaran ortadan kalktıktan sonra hızla düzelir.

Giriş
Uluslararası Ağrı Araştırmaları Teşkilatı (International Association for the Study of Pain/ IASP) 1994 yılında terminolojideki karışıklıkları önlemek amacıyla yeni bir tanımlama yapmıştır. Buna göre; Nöropatik ağrı, periferik veya santral sinir sisteminin bir kısmının zedelenmesi, fonksiyonun bozulması veya uyarılabilirliğinin değişmesi ile ilgili bir ağrıdır. Nöropatik ağrı hasardan veya oluşan hasarın şiddetinden bağımsız olarak devam edebilir ve hatta haftalar, aylar, yıllar içinde şiddetlenebilir. Bu durum nosiseptif ağrıdan çok farklıdır çünkü nosiseptif ağrı uyaran ortadan kalktıktan sonra hızla düzelir.

Nöropatik ağrı nedenlerini, santral ve periferik nedenler olarak ikiye ayırmak mümkündür.

Periferik nöropati nedenleri

Ağrının hem ağrıyı çeken kişiler için hem de yakınları için kişisel, psikolojik, sosyal ve duygusal sonuçlarının olabileceği günümüzde bilinmektedir. Uzun sureli agri yakinmalarinda agri tedavisinde yetersiz kalinmasi saglik sektorunde suregelen en onemli problemlerden birisidir. Bunun sebebi etkili tedavi yontemlerinin mevcut olmamasindan ziyade, hastalarin agri tedavisi konusunda yeterli bilgilendirilmemesi ve bu konuda uzman kisilerin yardimina basvurulmamasidir.

Ağrı tedavisinde her türlü ağrılı hastanın öncelikle tanısına önem verilmekte, bunun için de çok ayrıntılı olarak hastanın yakinmalari dinlenmekte ve daha sonra da eğer gerekirse tanıyı destekleyici laboratuar görüntüleme yöntemleri ve tanıya yönelik girişimsel yöntemler uygulayarak öncelikle ağrının gerçek nedeni ortaya çıkarılmaktadir. Girisimsel yontemlerin hemen hepsi rontgen veya tomografi gibi radyolojik goruntuleme cihazlari altinda gerceklestirildigi icin tani ve tedavide basari orani cok yuksektir. Bugün gelişen tanı ve tedavi yöntemleri ile agri tedavisinde %90’ ın üzerinde başarı sağlanabilmektedir.