Bilim ve Sağlık

Difteri ya da kuşpalazı genellikle 10 yaşından küçük çocuklarda görülen bir hastalıktır. Bebeklere 1 yaşına gelmeden uygulanan aşı sayesinde artık bu hastalığa oldukça az rastlanmaktadır. Tedavi edilmediği ya da tedavide geç kalındığı zaman ölümle sonuçlanabilen akut bir boğaz-burun enfeksiyonudur.

Nedenleri :
Difteriye “corynebacterium diphteriae” adlı bir bakteri neden olur.Bakterilerin ürettiği güçlü toksinler (zehirler), boğaz ve burun mukozasını, antitoksin verilmediğinde kalbi, sinir dokusunu ve böbrekleri etkiler. Tropikal bölgelerde toksinin deriyi de etkilediği görülmüştür. Difteri, hastaların öksürük ya da aksırığı ile bulaşan bir enfeksiyon hastalığıdır. Kendilerinde hastalık görülmeyen sağlıklı kişiler de taşıyıcı olabilirler. Ender de olsa, hastalığın sütten bulaşma ihtimali de vardır.

Belirtileri :
2 – 7 gün arasında değişen kuluçka döneminden sonra hastalık, boğaz ağrısı, kırıklık ve ateşle başlar. Etkilenen bölgede yumurta beyazı kıvamında başlayıp, gittikçe kalınlaşarak kabuk halini alan yumuşak bir zar oluşur. Özellikle solunum ve yutkunma sırasında boğaz ağrısı vardır. Boynun iki yanında lenf bezleri şişer. Enfeksiyon çoğunlukla daha fazla ilerlemez. Ama ciddi vakalarda gırtlak ve bronşlara da yayılabilir.

Tehlikeleri :
Oluşan zar tabakası solunumu engelleyebileceğinden, hastanın soluk almasını sağlayabilmek için solunum yolunu açma amacıyla trakeotomi ameliyatı gerekebilir. Erken tedavi edilmezse enfeksiyon yayılmaya başlar, çene felci görülür; bunu göz, yutak, sonra da kol, bacak ve gövde felçleri izler. Ciddi vakalar üç günde ölümle sonuçlanabilir. Daha hafif olanlarda ise üç hafta içinde kalp rahatsızlıkları belirir.

Tedavi :
Hastanın hastanede ve çevresinden yalıtılarak tedavi edilmesi gerekir. Tedavide boğazdaki bakteri enfeksiyonuna karşı antibiyotikler, difteri toksinine karşı da antitoksin kullanılır. Yatakta kesin dinlenme zorunludur. Bunu nekahet devresi izler. Normale dönüş çok yavaştır. Ancak zamanında tedavi edilirse, hasta tümüyle iyileşir. Bütün çocuklar difteriye karşı aşılanmalıdır. Aşılanmış kişilerde enfeksiyon belirdiği anda, beden antitoksinini kendiliğinden üretmeye başlar. Aşının art arda üç kez uygulandıktan sonra, bir yıl geçince yinelenmesi çoğunlukla yeterlidir. Gerekirse çocuk okula başlamadan önce bir kez daha yinelenir.

Difteri Hakkında Sorulan Sorular ve Cevapları :

* İki ay sonra doğum yapacağım. Bebeğin difteriye karşı mutlaka aşılanması gerekir mi?
Evet. Difteride ölüm oranının azalmasının nedeni, birçok ülkede yaygın biçimdeki aşı uygulamasıdır.

* Kızım difterili bir çocukla temas ederse difteriye yakalanabilir mi?
Evet. Difteri son derece bulaşıcı bir hastalıktır. Kızınızın difterili bir çocukla temas ettiğinden kuşkulanıyorsanız, aşılanmış bile olsa onu başka çocuklardan uzak tutarak hemen doktora götürmelisiniz. Doktor deri altına düşük dozda toksin vererek “schick testi” yapar ve kızınızın yeniden aşılanması gerekip gerekmediğini saptar.

* İlk difteri aşısı bebeklere ne zaman yapılar?
Karma aşı halinde ilk kez iki aylıkken uygulanır.