Bilim ve Sağlık

Hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkisi
var mıdır?

Her ilaçta olduğu gibi antihipertansif ilaçların da yan etkileri olabilir. Bu yan etkilerin çoğunluğu ilk günlerde ortaya çıkar ve genellikle hafiftir. Tansiyon ilacına bağlı yan etki düşünülen durumlarda, hasta en kısa sürede doktoruna başvurmalıdır. Günümüzde çok sayıda antihipertansif ilaç olması, doktor ve hastaya çok değişik tedavi seçenekleri sunmaktadır. Ciddi ve ağır bir yan etki varsa, ilacın değiştirilmesi ile yan etki sorunu kolaylıkla halledilir.

Kan basıncı çok düşerse ne yapılmalıdır?

Kan basıncı çok düşerse, ilaç dozları azaltılabilir veya ilaç kesilebilir. Ancak tedavideki değişiklikler, mutlaka doktor kontrolu altında olmalıdır.

Kan basıncı ne zaman ölçülmelidir?

Kan basıncı, hastanın yakınmalarının olduğu dönemlerde mutlaka ölçülmelidir. Günün herhangi bir saatinde ölçülebilir, her gün değişik saatlerde ölçülmesi daha yararlıdır. Hastalar bir yakınması olmasa bile her gün değişik zamanlarda kan basıncını ölçtürmelidir. Hipertansiyonu olmayan insanlar da yılda 1-2 kez kan basıncını ölçtürmelidir.

İlaçlar hipertansiyona yol açar mı?

Evet. Aşağıda kan basıncını yükseltebilecek ilaçlar özetlenmiştir. Bu ilaçlar, kan basıncının kontrolunu da zorlaştırabilir ve tedavide başarısızlığa yol açabilir.

Doğum kontrol hapları, menapoz dönemi kullanılan hormonlar
Glukokortikoidler
Soğuk algınlığı ve burun damlası içindeki sempatomimetik aminler
Monoaminooksidaz inhibitörleri (Sinir sistemi ilacı)
Trisiklik antidepresanlar (Sinir sistemi ilacı)
Amfetamin
Kokain
Eritropoietin (Böbrek hastalığına bağlı kansızlıkta kullanılır)
Siklosporin (Böbrek naklinde kullanılır)
Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar (Romatizmada yaygın olarak kullanılır, ağrı kesicidir)

Hipertansiyonu olan hastalar, bu ilaçları mümkünse kullanmamalıdır ancak gerekli durumlarda doktor kontrolu altında kullanabilirler.

Hipertansiyonda kalıtımın rolü var mıdır?

Evet. Özellikle 55 yaştan önce, en az 2 birinci dereceden yakınında (anne, baba, kardeş) hipertansiyon oluşmuş insanlarda hipertansiyon gelişme riski çok fazladır. Hipertansiyonda kalıtımsal geçiş yolu tam olarak bilinmemektedir. Muhtemelen hipertansiyonda birden çok genetik faktör rol oynamaktadır. Hipertansiyon oluşumda genetik katkının % 25-65 olduğu sanılmaktadır. Genetik katkı kadar çevresel faktörlerin de önemli etkisi vardır. Bu nedenle hipertansif hastaların yakınları da yakından izlenmeli ve sigara, aktivite azlığı, tuz tüketimi, şişmanlık vb. gibi kardiyovasküler risk faktörleri ve hipertansiyon gelişmesinde rol oynayan faktörler kontrol altında tutulmalıdır.

Hipertansiyon önlenebilir mi?

Bazı durumlarda evet. Şişman, bol tuz tüketen ve anne-babasında hipertansiyon olan insanlar hipertansiyon açısından risk altındadırlar. Bu insanlar tuz tüketimini azaltıp, kilo kaybederlerse hipertansiyon önlenebilir veya ortaya çıkması geciktirilebilir.