Bilim ve Sağlık

KEMİK İLİĞİ NAKLİ NEDİR?

Çocukluk çağı lösemilerinde esas olan ilaçla tedavidir. Toplam 3-3.5 yıl süren kemoterapi sonunda % 85'lere varan oranda tamamen iyileşme sağlanır. Tedaviye cevap alınamayan vakalarda ve bazı özel durumlarda kemik iliği nakli uygulanabilir (%5-10 oranında).

TEDAVİNİ ESASLARI NELERDİR?

Kemik iliği naklinde temel prensip, kan hücrelerinin yapımını sağlayan ana-kök hücrelerin sağlam bireylerden (verici-donör) alınarak lösemi hastasına verilmesidir. Böylece normal kan yapımı sağlanmış olur.

KİMLERDEN KEMİK İLİĞİ ANA-KÖK HÜCRELERİ ALINIR?

1- Doku grupları (HLA) uygun kardeşlerden veya nadiren diğer aile bireylerinden (ALLOJENİK).

2- Doku grupları (HLA) uygun akraba olmayan vericilerden (Kemik İliği Doku Bilgi Bankası aracılığıyla).

3- Hastanın kendi kemik iliğinin dondurularak saklanması ve gerektiğinde verilmesi.

4- Damarlarımızda dolaşan kanın içindeki ana-kök hücrelerin özel bir yöntemle toplanarak hastaya verilmesi.

5- Göbek Kordonu Kanı: Yeni doğan kardeşin ana-kök hücrelerden zengin plasentasından (eş) toplanan kanın kullanılması.

NASIL KEMİK İLİĞİ ALINIR?

İlik nedir ve nasıl alınır?

İlik, kandaki alyuvarlar, akyuvarlar ve trombositleri meydana getiren dokudur. İlik alımı ameliyathanede steril koşullarda yapılır. Verici ilik alım müdahalesinden bir gün önce hastaneye yatırılır ve doktor kontrolleri yapılır. Ertesi gün verici ameliyathaneye götürülür ve genel anestezi altında leğen kemiklerinden özel iğnelerle ilik alımı gerçekleştirilir. Bu işlem herhangi bir ameliyat ve dikiş gerektirmez. Bu müdahaleyle vericiden yaklaşık bir litre ilik ve kan alınır ve bu miktar kişinin toplam iliğinin %5'ine tekabül eder. Bu miktar birkaç gün içinde hızla vücut tarafından yeniden üretilecektir.

Klasik ilik alım metodunun yanısıra pekçok durumda yeni bir yöntem kullanılmaktadır. Bu yönteme göre kısa süreli bir ilaç tedavisi sonunda kandaki hücreler harekete geçiriliyor ve devamında kan alımına benzer bir işlemle alım gerçekleştiriliyor.

Bu durumda vericinin kanı bir makine içerisinden geçerek gerekli hücreleri alınıp kanı vericiye geri veriliyor. Uzun bir süredir uygulanmakta olan bu yöntemin verici için hiçbir tehlike taşımadığı kanıtlanmıştır.

İlik vericilerine neden ihtiyaç vardır?