Bilim ve Sağlık

Squalene nedir?

* Squalene doğal bir madde olup bitkilerde, hayvanlarda ve insanlarda bulunmaktadır. İnsan karaciğerinde yapılmakta ve kan dolaşımında bulunmaktadır.

* Squalene aynı zamanda bazı gıdalarda, kozmetik ürünlerinde, tıbbi tedavi ve sağlık ürünlerinde de bulunmaktadır.

* Squalene ticari olarak balık yağından özellikle köpek balığı karaciğerinden üretilmektedir. Bu kaynaklardan pürifiye edilen squalene ilaç sanayi ve aşılarda kullanılmaktadır.

Aşılarda squalene var mıdır?

* 1997 yılından beri her dozunda 10 mg squalene içeren bir influenza aşısı (FLUAD, Chiron) çeşitli Avrupa ülkelerinde sağlık otoriteleri tarafından onaylanmış olarak kullanılmaktadır. Squalene emülsiyon olarak bulunmakta ve aşının immünojenitesinin arttırmak için kullanılmaktadır.

* Pandemik grip ve sıtma aşıları dahil bazı deneysel aşılarda da squalene kullanılmıştır.

Aşılara squalene neden eklenmektedir?

İl Pandemi Planlarının Hazırlanması İle İlgili Açıklama

İl pandemi Planlarının hazırlanması konusunda bakanlığımıza birçok soru gelmektedir. Bu soruların her birine cevap teşkil edecek bir açıklama yapma ihtiyacı ortaya çıkmıştır. İl pandemi Planları hazırlanırken, aşağıda yazılı olan hususların plan hazırlamasında göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

1. Öncelikle pandeminin, il içinde etkileri ile ilgili ile özgü senaryoların hazırlanması gerekmektedir.

2. Pandeminin ülke genelinde ve ilinizdeki olası etkileri, il genelinde yapılması gereken hazırlıklar ve süre konusunda başta İl Valisi olmak üzere il yöneticilerine bir brifing verilmeli ve sunum yapılmalıdır.

3. İl genelindeki sağlık kuruluşları ve sağlık altyapısı ile ilgili envanterler hazırlanmalıdır. Eğer hazır varsa güncellenmelidir.

4. İl Pandemi Planlama Komitesi oluşturulmalıdır. Bu komitenin çalışma amaçlarından bazıları aşağıda açıklanmıştır. Ulusal Pandemi Planının “İl pandemi Planlarının hazırlanması” bölümünde “İl Pandemi Planının İçeriği” başlıklı bölümü kapsayacak hazırlığı yapmalıdır.

a. Pandemi durumunda hastaların triajı ve sevki ile ilgili bir yapıyı oluşturmak

En önemli hijyen tedbirleri

Basit hijyen tedbirleri yoluyla, kendini ve başkalarını
enfeksiyonlardan korumaya katkıda bulunmak mümkündür:

***

Ellerinizi düzenli olarak ve iyice, su ve sabun ile (özellikle
yemekten önce) yıkayın.

***

Hapşırırken ya da öksürürken ağzınızın ve burnunuzun önüne
kağıt mendil tutun. Yanınızda mendil yoksa: Elinizi burnunuzun
ve ağzınızın önüne tutun ve hemen ardından ellerinizi su
ve sabun ile yıkayın ya da kolunuzla burnunuzun ve ağzınızın
önünü kapatın.

***

Kağıt mendili kullandıktan sonra bir çöp kutusuna atarak
bertaraf edin ve sonra ellerinizi yıkayın.

***

Karşılama, selamlama için el sıkmaktan kaçının ve en az 1
metrelik bir mesafeyi koruyun. Aşağıdaki belirtilerden şikayet
ettiğinizde evde kalın:
» aniden ortaya çıkan, 38°C’nin üzerinde ateş
» titreme nöbetleri, baş, adale ve mafsal ağrıları
» nezle, kuru öksürük ve boğaz ağrıları
» bulantı hissi, zaman zaman da nefes alma şikayetleri
» çocuklarda ayrıca karın ağrıları, ishal ya da kusmalar da
görülebilir

***

Bir pandemi sırasında resmi makamlar belirli durumlarda bir
hijyen maskesi takmayı tavsiye eder. Tam durum ancak,

Önleyici tedbirler

İsviçre’nin pandemi hazırlığı, İsviçre Influenza-Pandemi
Planı’nda toparlanmış olan değişik koruyucu tedbirlere
dayanıyor.

Bir pandemi virüsüne karşı en etkili koruma, aşılamadır.
Ancak bir pandemi halinde uygun aşı maddesi ancak
pandeminin patlak vermesinden 4 ila 6 ay kadar sonra hazır
olacaktır, çünkü yeni virüsün izole edilmesi, karakteristiklerinin
belirlenmesi ve aşı maddesinin üretilmesi bu kadar
zaman alacaktır.

Aradaki zaman içerisinde ilk koruyucu tedbir,
bir pre-pandemi aşısından oluşuyor. Böyle bir aşı maddesi
insanın bağışıklık sistemini uyarır ve grip virüslerinin aşı
maddesinin içerdiği virüs ile yakın akraba olması şartıyla,
aşılanan kişinin çeşitli grip virüslerine karşı bağışıklık
kazanmasını sağlar. İsviçre Konfederasyonu tarafından satın
alınan ve depolanan pre-pandemi aşı maddesi, güncel kuş
gribi virüsü H5N1 temel alınarak geliştirildi.

Yeni pandemi virüsü H5N1 virüsü ile akraba ise –ki uzmanlar halen, öyle
olacağı varsayımından hareket ediyorlar– pre-pandemi
aşılaması halka ilk korumayı sağlayacaktır. Konfederasyon bu
yüzden bir pandemi çıkması halinde ilk önce halka bir doz

Pandemik bir gripten, grip hastalıklarının dünya çapında ve
yoğun bir şekilde artması anlaşılır. Bir grip pandemisinin
karakteristiği, hastalığa, insanın ona karşı bağışıklığa sahip
olmadığı ve –kuş gribinin aksine – insandan insana kolay
geçebilen, yeni türden bir grip virüsünün neden olmasıdır.
Hastalık hızlı yayılır ve çok sayıda ağır hastalığa neden
olabilir.

Geçmişte birden fazla defa bu tür pandemiler görüldü.
Bunların en ünlüsü, 1918 yılında dünya çapında 20-40 milyon
insan hayatına mal olan İspanyol Gribi‘ydi. Gelecekte de
tekrar bir pandemik gribin görülecek olması muhtemeldir.
Belli olmayan ise sadece, bir sonrakinin nerede ve ne zaman
patlak vereceğidir.

Olası belirtiler ve tedavisi

» Pandemik grip virüsü halihazırda var olmadığından,
belirtilerin ayrıntıları belli değildir.

» Belirtilerin mevsim gribindekine benzer, ancak daha ağır
olması mümkündür.

» Hastalığın bulaşmasından ilk belirtilerin görülmesine
kadarki süre muhtemelen birkaç saat ile günler arasında bir
süre aralığında olacaktır.

Antiviral ilaçlarla hastalığın seyri hafifletilebilir ve virüslerin
aktarımı daha aza indirgenebilir. Antiviral ilaçların dağıtımı

Birden fazla ülkeye ve hatta kıtalara yayılmış olan (viral)
hastalıklar pandemi olarak adlandırılır. Bir pandemi, insan
bağışıklık sistemi tarafından bilinmeyen ve insandan insana
kolay geçebilen yeni tür bir virüs ortaya çıktığı zaman
meydana gelir.

Son yüzyıl içerisinde, hepsi de grip virüsünün neden olduğu
üç ağır pandemi görüldü. 1918, 1957 ve 1968. En ünlü
pandemi olan “İspanyol Gribi”, 1918-1919 yıllarında tüm
dünyada milyonlarca insanın hayatına mal oldu.

Bugünkü durum
İnsanlar arasında bir pandeminin ortaya çıkması için üç
ölçütün yerine gelmesi gerekiyor: Virüs yeni türde, yani insan
bağışıklık sistemi için büyük ölçüde ya da tamamen bilinmeyen
türde olmalı, insanda bir hastalığa neden olabilmeli
ve insandan insana kolay geçebilmelidir. H5N1 kuş gribi
virüsünde bu iki ölçütten ilk ikisi yerine geliyor, ancak
üçüncüsü yerine gelmiyor.