Bilim ve Sağlık

Kanser her zaman sancıya sebep olmaz. Hastaların yarısında olağanüstü sancı görülmez ve hatta artrit veya sinir ucu hastalıklarından daha az sancı olduğu bilinmektedir. Genelde sancıyı kontrol etmek için ameliyat, radyasyon tedavisi veya kemoterapi uygulanır.

Bazı hastalarda dayanılmaz sancılar olur ve hastalık ilerledikçe bu sancılar artar. Kanser tedavisiyle geçirilemeyen sancılarda başka yöntemlere başvurulur. Ağrı kesici ilaçlar ve ilaçsız metodlarla da kanserli hasta hastalığın başka belirtilerinin izin verdiği ölçüde dayanabilir.

Sancı Nedenleri

Kanser sancısı kanserin türüne, hangi safhada olduğuna ve kişinin ağrıya tahammülüne göre değişir. Sancı içten içten, ağrılı, şiddetli, sürekli, hafif, orta veya dayanılmaz olabilir. Kanser sancısı bir tümörün sinire baskısı, kan damarlarındaki bir engel yüzünden kan dolaşımının engellenmesi vücuttaki bir organın çalışamaması, kemik kırıkları, enfeksiyon, veya ameliyatın yan etkileri tarafından yaratılabilir. Endişe ve bunalım gibi psikolojik etkenler sancıyı daha da dayanılmaz kılar.

Sancının İlaçla Hafifletilmesi

Kanser sancısını hafifletme yöntemlerinin başında analjezikler gelir. Bunlar iki çeşittir; aspirin; ibufrofen, asetaminofen gibi nonsteroid antienflamatuar ilaçlar (NSAID) veya kodein ve morfin gibi narkotikler.

Çoğu hasta aspirinin sancıyı yeteri derecede azaltmayacağını sanır. Oysa genelde daha kuvvetli ağrı kesicilerden bile faydalıdır. Kodein ve meperidinle birlikte alınınca hafif-orta-tip sancıları kontrol altına alır.

Çoğu NSAID ler reçeteyle satılır ve aspirine üstünlükleri, daha kuvvetli olmaları ve daha az dozun gerekmesidir.

Orta ve fazla sancıları dindirmek için narkotikler kullanılır.

Çoğu kanser hastası narkotik alınca bunlara alışkanlık doğar diye korkarlar. Bu korku bir gerçeğe dayanmamaktadır. Narkotik doğru şekilde, kontrol altına alınırsa böyle bir bağımlılık gelişmez. Ayrıca dayanılmaz sancılarda narkotiğin sağladığı rahatlama alışkanlık yapar korkusunu düşündürmeyecek kadar fazladır.

Bazen aneljeziklerle beraber yatıştırıcılar da kullanılır. Sancıyı geçirmekte yardımcı olmazlar ama huzursuzluğa dayanmayı sağlarlar ve tedavinin ayrılmaz bir parçasıdırlar.

Bazen fazla doz sayıklamalar yapar, bu da kullanımı kısıtlar. Radyasyon terapisinde ışın belli bir bölgeye verilince buradaki tümörün küçülmesini veya ağrının hafiflemesini sağlar.

Beyne ağrı ve sancı mesajlarını taşıyan sinirler ameliyat yoluyla veya oraya bir ilaç zerk ederek hissizleştirilebilir. Bu yöntemlerde risk yüksektir. Fakat diğer ilaçların yan etkilerini tolere edemeyenlerde bu kullanılabilir. Örneğin, pankreas kanserinde bu metod sık uygulanmaktadır.

Doktorunuz davranışlarda değişiklik sağlayacak bazı metodları sancı hafifleticilerle birlikte kullanabilir. Örneğin, rahatlama teknikleri, hipnoz ve biyofidbek. Bu yöntemler endişeyi azaltarak güven kazanmada yardımcı olur.