Bilim ve Sağlık

GLİOMA NEDİR?

Glioma bir beyin tümörü olup beynin nöronlara destek olan dokularından kaynak alır. Kabaca üç dereceye ayrılabilir.

Astrositom Düşük dereceli
Anaplastik Astrositom Orta dereceli
Glioblastom Yüksek dereceli

KRANİOTOMİ NEDİR?
Beyine ulaşmak amacı ile bir parça kemiğin blok olarak bazı özel aletler yadımı ile yapılması işlemidir. Öncesinde kafa derisi (skalp) açılarak bu işlem yapılır. Beyindeki işlemler bittikten sonra çıkarılan kemik yerine konulup bütün katlar kapatılır.

GLİOMALAR NEDEN ÇIKARILIR?

Çıkarılmadaki en önemli sebep, beynin bir bölümünün fonksiyonunu yapmasına engel olması veya çok büyük ise beyne bası yapıp hastanın hayati fonksiyonlarını engellemesidir. Bir diğer sebep baş ağrısı veya bayılma gibi bulguların olmasıdır. Eğer çıkarılmazsa büyüyerek hastanın ölümüne sebep olur. Tomografi veya MR’daki patolojinin tanısının doğru olarak yapılıp uygun tedavinin başlanması için gerekmektedir bu sayede patoloji mikroskop altında çeşitli boyama tetkikleri kullanarak tanıyı koyar.

Bazen CT veya MR’ da ki görüntü glioma olarak düşünülmesine rağmen apse veya metastaz olabilir buda tedavi şeklini değiştirir bu nedenle patolojiyi öğrenmek içinde cerrahi yapılabilir. Eğer hasta kendinde değilse ameliyat onam formu hasta yakınları tarafından doldurulabilir.

HASTA DOKTORA AMELİYATTAN ÖNCE NELERİ SÖYLEMELİDİR?

Kan pıhtılaşma probleminiz varsa
Yeni geçirilmiş herhangi bir sağlık probleminiz varsa
Kanı sulandırıcı ilaçlar alıyorsanız (Kumadin Aspirin gibi)
İlaç veya diğer alerjileriniz varsa

AMELİYAT NASIL YAPILIR?

Ameliyathanede genel anestezi verilir ve hastanın pozisyonu lezyon en üstte olacak şekilde yapılır. Skalpde kesi yapılacak yer tıraşlanır ve anti-septik solüsyonla yıkanır. Hasta örtülür ve kesi hattına lokal anestetik enjekte edilir ve deri kesilir. Kemiğe bir dril denilen matkap ile delik açılır ve bu delikten otomatik aletler yardımı ile planlanılan büyüklükte kemik tabakası çıkarılır ve steril olarak ameliyat sonuna kadar saklanır. Beyinde önce kağıt gibi kalın olan dura ismi verilen en dıştaki zar açılır ve beyin karşımızdadır. Tümör lokalizasyonu için bazen bilgisayarda kullanılır. Mikroskop sahaya yaklaştırılarak tümör büyüklüğüne göre değişen (1 cm kadar) beyinde küçük kesi yapılır ve tümöre ulaşılır tümöre ulaşılınca değişik teknolojik aletler kullanılarak tümör çıkarılır. Sonra bütün kanamalar durdurulur. Daha sonra dura kapatılır çıkarılan kemik yerine monte edilir en son skalp kapatılarak ameliyata son verilir

SONRA NE OLUR?

Hasta uyandığında yoğun bakımda olacak damar yolu ve idrar sondası olacak 1-2 saat sonra hasta odasına alınacak. Sık olarak kat hemşiresi nabız/tansiyon ve şuur durumunu takip edecek ilk akşam hasta sık olarak yapılan kontroller nedeni ile uykusu bölünecek. Ağrı kesici damardan kalçadan veya ağızdan verilecek. Hasta koğuşuna alındığında beyin tomografisi yapılır. Başa yapılan ameliyatlarda genellikle hastanın ağrısı çok aşırı değildir. Özellikle erkek hastalarda idrar sondasına karşı rahatsızlık olabilir bu aşırı ise idrar sondası çıkarılabilir.
Ertesi gün kolunuzdaki serum çıkarılır. Ağızdan beslenme başlar ve hasta yürütülür. Sonraki iki gün içerisinde hasta iyice normal insanlar gibi yürür. Hasta rahat hissedince eve gönderilir. Hasta eve gönderilmeden önce bir beyin tomografisi kontrolü yapılabilir. Ameliyattan sonraki belli bir süre baş ağrısı olacaktır. Dikişler genellikle 7-10 gün arasında alınırlar.

HASTA HASTANEDE NEKADAR SÜRE KALIR?

Eğer ameliyat acil değilse hasta ameliyat sabahı veya ameliyattan bir gün önce yatar. Hastanın ameliyat gününün öncesi akşamından itibaren (gece saat 20:00) aç kalması ve su içmemesi gerekmektedir. Ameliyattan sonraki 3-7 gün arasında hasta taburcu edilir. Hasta çıkarken kendi ihtiyaçlarını karşılayacak güçtedir (tuvalet, giyinme, banyo gibi). Ameliyat öncesi hastanın felç gibi tablosu varsa bunun toparlaması zaman alacaktır.

CERRAHİ SONRASINDA HASTA HANGİ DURUMLARDA DOKTORUNA BİLGİ VERMELİDİR?

Artan başağrısı
Ateş
Bayılma
Yarada şişlik veya iltihap
Yaradan sıvı gelmesi
Kuvvetsizlik uyuşukluk
Uykulu halin artması

EVE DÖNDÜĞÜNÜZDE NELER OLACAK?

Yorgun hissedeceksiniz
Öğleden sonraları yatma isteği sıkılıkla olur
Ara sıra olan başarılarınız olabilir (Bunlar zamanla azalmalıdır)
Steroid (kortizon) yavaş yavaş düşülmelidir
Işın tedavisi için randevu alabilirsiniz
İlk üç ay araç kullanmayacaksınız
Ameliyattan sonra birinci ayda Dr. Ersin Erdoğan’a kontrol muayenesi olacaksınız.

RİSKLER NELERDİR?
Bu riskler geneldir her hasta için doktoru ile konuşması gerekmektedir

Genel riskler
Enfeksiyon (antibiyotik ile tedavi edilir)
Ameliyat sonrasında ameliyat yerinde boşaltma gereği olan pıhtı olması
İnme
Nöbet
Ölüm (Nadirdir)
Bacaklarda pıhtı olması bunun akciğerlere gitmesi (akciğer embolisi) (nadirdir)
Direk cerrahi ile ilgili olmayan yan etkiler
Zatürre
Kalp krizi
İdrar yolu enfeksiyonu

TÜMÖRÜN TEKRARLAMA ŞANSI VARMIDIR?

EVET Bu genellikle tümörün tipine ve ameliyat bulgularına ve ameliyatta yapılan çıkarma işleminin büyüklüğüne göre değişir. Işın tedavisi tekrarlamaları engelleyebilir.

HASTANIN BULGULARI DAHA İYİ OLACAKMI?

Tümör genellikle beyini iterek baskı altına alır ve ödeme neden olur. Tümörün çıkarılması hem beyinin rahatlamasını hem de ödemin azalmasını sağlar bu da hastanın bulgularının düzelmesine sebep olabilir. Az da olsa nöbet olma olasılığı akılda bulundurulmalı ve bu nedenle hastanın nöbet geçirdiğinde sıkıntı olabilecek aktivitelerden uzak durması uygundur (araç kullanmak, yükseklerde dolaşmak, yalnız başına suya girmek gibi).